Dịch vụ thẩm định tài sản vô hình đóng vai trò quan trọng trong việc xác định giá trị thực của các yếu tố phi vật chất như thương hiệu, quyền sở hữu trí tuệ, bí quyết công nghệ, phần mềm và danh tiếng doanh nghiệp. Đây là những tài sản không nhìn thấy nhưng lại có ảnh hưởng lớn đến tiềm lực tài chính và vị thế cạnh tranh của tổ chức. Với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế tri thức và thị trường số hóa, nhu cầu thẩm định tài sản vô hình ngày càng gia tăng.
Tài sản vô hình là một loại tài sản đặc biệt – tuy không tồn tại dưới dạng vật chất cụ thể, nhưng lại nắm giữ giá trị kinh tế quan trọng và có thể định lượng được. Theo Từ điển Kinh tế học (Đại học Kinh tế Quốc dân), tài sản vô hình bao gồm những yếu tố như uy tín, bằng sáng chế, nhãn hiệu hàng hóa… dù không hữu hình nhưng vẫn mang giá trị quy đổi thành tiền tệ.
Theo Tiêu chuẩn Thẩm định giá quốc tế IVS 2013, tài sản vô hình là tài sản phi tiền tệ, không có hình thái vật chất, nhưng lại tạo ra quyền và lợi ích kinh tế cho chủ sở hữu. Tài sản vô hình được chia thành hai nhóm: tài sản có thể nhận biết được (như quyền sở hữu trí tuệ, phần mềm, nhãn hiệu…) và tài sản không thể nhận biết được, điển hình là lợi thế thương mại (Goodwill).
Chuẩn mực kế toán quốc tế IAS 38 định nghĩa tài sản vô hình là tài sản phi tiền tệ có thể nhận biết được, không có hình thái vật chất, và có khả năng tách biệt khỏi thực thể doanh nghiệp hoặc được hình thành từ các quyền hợp đồng.
Tại Việt Nam, theo Thông tư 06/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính, tài sản vô hình phải thỏa mãn đồng thời các điều kiện sau:
Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng phụ thuộc vào tài sản trí tuệ, công nghệ và giá trị thương hiệu, dịch vụ thẩm định giá tài sản vô hình trở thành công cụ thiết yếu để xác định giá trị thực của những yếu tố không thể “sờ thấy nhưng đo đếm được”. Đây là cơ sở quan trọng để phục vụ cho các mục đích như:
Việc thẩm định giá tài sản vô hình đòi hỏi kiến thức chuyên sâu, hiểu biết rộng về thị trường, pháp lý, tài chính và sở hữu trí tuệ. Do đó, quy trình này cần được thực hiện bởi các tổ chức thẩm định giá có năng lực chuyên môn cao, tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế. Khi tài sản vô hình ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng giá trị doanh nghiệp, việc định giá chính xác không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là nền tảng chiến lược để tối ưu hóa tài sản và đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả.
Tài sản hữu hình là những tài sản có hình dạng vật chất cụ thể, có thể đo lường, định lượng và sử dụng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc phục vụ nhu cầu của cá nhân, tổ chức. Trong dịch vụ thẩm định giá, các đối tượng tài sản hữu hình thường bao gồm:
Tài sản cố định vô hình là những giá trị không có hình thái vật chất cụ thể, nhưng mang lại lợi ích kinh tế lâu dài cho doanh nghiệp, như bản quyền, sáng chế, bằng phát minh hay thương hiệu. Việc thẩm định giá tài sản vô hình mang lại nhiều lợi ích quan trọng, cụ thể:
Trong thẩm định giá tài sản vô hình, việc lựa chọn phương pháp phù hợp phụ thuộc vào loại tài sản, mục đích định giá, thời điểm định giá và mức độ sẵn có của dữ liệu liên quan. Có ba cách tiếp cận chính thường được áp dụng, gồm: cách tiếp cận từ thu nhập, cách tiếp cận từ thị trường và cách tiếp cận từ chi phí. Ngoài ra, kỹ thuật phân tích độ nhạy cũng thường được sử dụng để kiểm tra độ tin cậy của kết quả thẩm định.
Cách tiếp cận này dựa trên nguyên lý: giá trị của tài sản vô hình được xác định từ lợi ích kinh tế mà nó mang lại trong tương lai (dòng tiền, thu nhập hoặc chi phí tiết kiệm). Phương pháp này đặc biệt phù hợp với các tài sản có khả năng sinh lời rõ ràng và có lịch sử hoạt động tài chính minh bạch.
Các phương pháp tiêu biểu:
Đây là cách tiếp cận dựa trên so sánh với các tài sản vô hình tương tự đã được giao dịch trên thị trường, có thể là thông qua giao dịch công khai hoặc trên thị trường phi chính thức.
Đặc điểm và nguyên tắc:
Phương pháp này xuất phát từ nguyên tắc thay thế: giá trị tài sản vô hình không được vượt quá chi phí để tạo ra hoặc thay thế nó bằng một tài sản tương tự về công dụng và chức năng.
Hai phương pháp chính trong cách tiếp cận này:
Dù sử dụng phương pháp nào, thẩm định viên cần áp dụng kỹ thuật phân tích độ nhạy để kiểm tra mức độ ổn định của kết quả thẩm định. Kỹ thuật này đánh giá sự thay đổi của giá trị tài sản khi các thông số chủ chốt (như tỷ suất chiết khấu, tỷ suất vốn hóa…) thay đổi trong một phạm vi nhất định.
Để thực hiện việc thẩm định giá tài sản vô hình một cách đầy đủ và chính xác, khách hàng cần chuẩn bị các hồ sơ, tài liệu sau:
Theo Tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam số 05 (ban hành kèm theo Thông tư số 28/2015/TT-BTC), quy trình thẩm định giá tài sản vô hình gồm 6 bước cơ bản:
Thẩm định viên xây dựng kế hoạch chi tiết về phương pháp, thời gian, nhân sự, tài liệu cần thu thập, mục tiêu cụ thể… để triển khai quá trình thẩm định hiệu quả và minh bạch.
Thu thập các thông tin liên quan:
Đối với các tài sản như sáng chế, bí mật kinh doanh, nhãn hiệu, tên thương mại, cần xem xét các yếu tố đặc thù như: tình trạng bảo hộ, hiệu quả sử dụng, nguy cơ bị xâm phạm, khả năng chuyển giao, sức hút với thị trường…
Áp dụng một hoặc kết hợp các cách tiếp cận sau:
Lựa chọn phương pháp dựa trên mục đích thẩm định, tính chất tài sản, mức độ dữ liệu sẵn có và các quy định liên quan.
Thẩm định giá Thành Nam là đơn vị thẩm định độc lập uy tín hàng đầu tại Việt Nam với hơn 10 năm kinh nghiệm. Chúng tôi là đối tác tin cậy của nhiều ngân hàng lớn như MSB, VietinBank, BIDV, Agribank… và là thành viên chính thức của các tổ chức uy tín trong nước và quốc tế như Hiệp hội Thẩm định giá Việt Nam (VVA), ASEAN Valuers Association (AVA) và WAVO – Tổ chức Thẩm định giá Thế giới.
Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm và quy trình làm việc minh bạch, Thành Nam cam kết cung cấp các dịch vụ thẩm định và chứng minh tài chính nhanh chóng – chính xác – trọn gói, không phát sinh chi phí, đảm bảo bảo mật tuyệt đối và hỗ trợ chuyên nghiệp trên toàn quốc.
Chúng tôi không ngừng đổi mới, mở rộng hợp tác quốc tế và hướng đến tiêu chuẩn toàn cầu nhằm mang đến những giá trị bền vững và trải nghiệm tốt nhất cho khách hàng.
Hãy để lại thông tin của bạn, đội ngũ chuyên viên của Thành Nam sẽ nhanh chóng liên hệ và hỗ trợ tận tình!